AI làm thư ký, và cái nghề đó sắp đổi tên chứ không biến mất
80% việc của một trợ lý sắp bị AI làm hộ. Phần còn lại mới là lý do công ty cần một con người thật.
Có một buổi sáng tôi thấy trợ lý của một anh giám đốc ngồi im nhìn màn hình rất lâu sau khi được giới thiệu một trợ lý AI mới của công ty. Không phải vì cô ấy không biết dùng. Vì cô ấy vừa nhận ra AI đó đặt lịch nhanh hơn mình ba lần.
Phản xạ tự nhiên là sợ mất việc. Nhưng theo tôi, cái đang xảy ra không phải AI thay thế con người, mà AI thay thế đúng cái danh xưng "thư ký" theo nghĩa cũ — người gõ lịch, soạn thư mẫu, tổng hợp file. Việc đó, thật ra, chưa bao giờ là phần khó của nghề.
20% còn lại mới thực sự là nghề
Một trợ lý giỏi không giỏi vì gõ nhanh. Giỏi vì biết ai đang giận ai trong phòng họp, biết sếp thích nghe tin xấu vào buổi sáng chứ không phải cuối ngày, biết khi nào chèn thêm một cuộc họp vào lịch trống là một sai lầm chính trị dù về mặt kỹ thuật lịch vẫn trống. AI không đọc được cái đó. Ít nhất là chưa, và có lẽ còn lâu.
Công ty nào sa thải trợ lý trước, rồi mới hỏi "giờ ai làm mấy việc tinh tế đó", sẽ là công ty tự tay xoá bộ nhớ quan hệ nội bộ của mình. Cái mất không phải năng suất gõ phím — cái mất là người duy nhất trong công ty nhớ được ai từng mâu thuẫn với ai từ ba năm trước, và biết cách xếp họ ngồi cách xa nhau trong buổi họp toàn công ty.
AI không cần được sếp thích. Con người thì có, và đó là lý do con người vẫn cần thiết.
Dự đoán cá nhân của tôi: nghề thư ký không biến mất, nó đổi tên thành "chief of staff" hoặc tương đương, lương cao hơn, vì phần việc còn lại sau khi AI dọn sạch 80% dễ dàng chính là phần khó nhất — và khó thì đáng giá hơn.